Zabytki w centrum miasta

Centrum Żyliny tworzą dwa place: Plac Andreja Hlinki i Plac Mariacki, który z przylegającymi uliczkami był w roku 1987 zapisany jako Miejski obszar ochrony konserwatorskiej. Znajduje się się tu kilka obiektów historycznych, które Państwu polecamy zwiedzić.

Plac Andreja Hlinki

Plac Andreja Hlinki znajduje się pod Katedrą Najświętszej Trójcy. Chodzi o teren pierwotnego koryta Wagu, które mieszkańcy Żyliny zmienili na pola.  Pierwotne pola na placu były później zastąpione brukowaną powierzchnią placu, z którym łączyło się osiem ulic. Najważniejszą z nich była ulica Narodowa.

Plac Mariacki (Mariánske Námestie)

Plac Mariacki reprezentuje historyczne serce Żyliny, w roku 1987 było zapisane jako Miejski obszar ochrony konserwatorskiej. Dzięki umieszczeniu na planie kwadrata (cca 100 x 100 m) i podcieniom (laubniam) z arkadami tworzy niepowtarzalną atmosferę jedyną swojego rodzaju w Słowacji.

Katedra Trójcy Przenajświętszej

To najbardziej znany i najstarszy obiekt w mieście. Kościół, pierwotnie gotycki, po przebudowie ma charakter renesansowy. Samodzielnie stojącą dzwonnicą tego kościoła, która przypomina znane włoskie dzwonnice miejskie, campanile jest tzw. Wieża Buriana (wysokość 46 m).

Dom Rodziny Babuška (Makovickiego)

Dom wybudowany w stylu nawiązującym do historii należał do rodziny Babuško. W latach 1894 -1904 działał w nim MUDr. Makovický, słowacki narodowiec i osobisty lekarz L. N. Tołstoja. Aktualnie ma tu swoją siedzibę Okręgowy Ośrodek Kultury w Żylinie i Rejonowe Obserwatorium w Żylinie.

Stary ratusz

Po raz pierwszy wspomina się o nim w 1508 r. Budynek (z oryginalnymi gotyckimi piwnicami) przeszedł wiele przebudów – od pierwotnej gotyckiej przez renesansową aż do współczesnej, która miała miejsce po wyburzeniu nadziemnych części budowli w 1890 r.

Kościół Nawrócenia św. Pawła Apostoła i klasztor

Kościół został wybudowany przez jezuitów, którzy jako misjonarze przybyli do miasta około 1654 r. Dwuwieżowy jednonawowy kościół rzymskokatolicki został wybudowany w stylu barokowym. Piwnice pod pierwotnymi domami zostały zachowane.

Dom Sztuki Fatra

W latach 1919-21 żyjący na Słowacji Morawianin Ján Rufínus Stejskal wybudował obiekt kina i teatru Grand Bio Univerzum. Po zakończeniu budowy w grudniu 1921 r. w dniu 3 stycznia 1922 r. odbyła się tu premiera pierwszego słowackiego filmu „Jánošík”. Dzisiaj jest siedzibą Państwa Orkiestra Kameralnej w Żylinie.

Neologiczna synagoga

Neologiczna synagoga autorstwa światowej sławy architekta prof. Petra Behrensa jest unikalnym zabytkiem nowoczesnej architektury na Słowacji. Budynek ten pozwolił Żylinie zaistnieć na mapie światowej historii architektury. 

Pałac Rosenfelda (Rosenfeldov palác)

Został wybudowany w 1907 r. zgodnie z projektem Mikuláša Rautera. Został nazwany od nazwiska właściciela Ignáca Rosenfelda.

Kościół św. Barbary i klasztor

Kościół św. Barbary to pierwszy w Żylinie barokowy budynek o charakterze sakralnym. W latach 1723-1730 wybudowali franciszkanie Kościół św. Barbary i klasztor.

Galeria sztuki regionu Považie w Żylinie

Po ustanowieniu żandarmerii państwowej na Węgrzech w 1881 r. w Żylinie do czasu likwidacji Austro-Węgier w 1918 r. zaczął działać punkt żandarmerii. W 1911 r. w Żylinie na potrzeby żandarmów wybudowano stosunkowo duży budynek zgodnie z projektem Karola Kocha.

Dom Rzemiosł (Remeselnícky dom)

Žilinský priemyselný zbor zaczęło budować budynek. Działalność w obiekcie rozpoczęto w 1910 r. Na fasadzie budynku znajduje się rzeźba, a po stronach bocznych pod wieżyczkami dwa reliefy z 17 postaciami, które przedstawiają poszczególne rzemiosła.

Kościół ewangelicki

Ewangelicy wiele lat nie posiadali swojego własnego kościoła. Zmiana nastąpiła w roku 1921, kiedy do miasta przybył ksiądz Fedor Ruppeldt. W roku 1934 był wypisany konkurs architektoniczny, w którym zwycięstwo odniósł projekt Milana Harminca.

Budynek mieszkalny SKELET

Budynek SKELET został wzniesiony w latach 2004 - 2005. Projekt był wynikiem poszukiwania nowego podejścia w kwestii miejsca nowoczesnej architektury. Autorka budynku Ing. arch. Ľubica Koreňová za swoje dzieło otrzymała dwa najwyższe słowackie wyróżnienienia w dziedzinie architektury.

Żylińskie gimnazjum, Zsolnai Állami Főreáliskola

Dla potrzeb Państwowej Węgierskiej Królewskiej Realnej Szkoły w latach 1910-1912 był wybudowany nowy budynek w stylu węgierskiej secesji. Znajduje się on na rogu ulicy J.Hurbana oraz ulicy Legionowej. W chwili obecnej budynek jest pusty.

Teatr miejski (Dom reprezentacyjny)

Budynek Teatru Miejskiego powstał w latach 1942-1945 jako Dom Reprezentacyjny Miasta oraz Rzymskokatolicka Szkoła Ludowa. Architekt Ferdinand Capka i Frantisek Eduard Bednárik zaczęli projektować nowy budynek w stylu włoskiego neoklasycyzmu, ale budynek został ostatecznie zbudowany zgodnie ze zmianami zaproponowanymi przez opawskiego rodaka Otto Reichnera (1888-1961).

Dom mieszczański (Dom z tekstem łacińskim)

Ulica nosi imię wybitnego narodowego odrodziciela i kodyfikatora literackiego języka słowackiego Michała Miloslava Hodža (1811-1870) od 1919 roku. Od średniowiecza ulicę nazwano według jej przebiegu do Dolnej Bramy, od 1849 roku była to Złota Ulica - Platea Aurea. Obecnie istnieją dwie koncepcje na temat pochodzenia nazwy. 

Węgierskie Królewskie Ministerstwo Rolnictwa

Jednym z najładniejszych eklektycznych budynków jest budynek, w którym dawniej mieścił się oddział Węgierskiego Królewskiego Ministerstwa Rolnictwa. Na budynku umieszczona jest zamontowana w roku 1996 tablica upamiętniająca.

Królewski Sąd Okręgowy

W roku 1906 przedsiębiorca budowlany Július Grün wybudował wielkopowierzchniowy eklektyczny budynek na potrzeby Królewskiego Sądu Okręgowego w Żylinie. Po 1990 roku doszło do kilku zmian w budynku, który nadal jest używany do celów handlowych i biurowych. W przestrzeni dawnego więzienia powstał hotel Majovey.

 

Dom Vykopalova na Kálove

Kamienicę nr 3, w której mieszkał znany żyliński fotograf Ján Vykopal. Budynek w stylu secesyjnym, który jest jednym z najpiękniejszych budynków secesyjnych w Żylinie. Budene słynie z niezwykle interesującej fasady, przypominającej rysunki czeskiego malarza Alfonsa Muchę.

Rzeźba Niepokalanej Panny Marii (Immaculata)

Barokowa rzeźba z 1738 r. znajduje się po środku placu Mariánske námestie. Autorami rzeźby byli Józef Weisman, rzeźbiarz z Frýdka, oraz Václav Petráš. Na cokole rzeźby znajduje się św. Florian, patron strażaków.

Dom Štefana Kuchárka

Na miejscu dzisiejszego domu w stylu secesyjnym od XVIII w. znajdował się budynek, który w 1849 r. należał do rodziny Ondreja Smutnégo. Dom ten, przy ul. Dolný val – Valata inferior, w pierwszym spisie wszystkich domów w Żylinie z 1849 r. nosił nr 210. Posiadał jedynie jeden pokój i jedną komórkę – kuchnię.

Węgierska Państwowa Szkoła Mieszczańska dla Dziewcząt

W 1912 r. na terenie czworaków w miejscu zabudowań gospodarczych i innych domów rozpoczęto budowę Węgierskiej Państwowej Szkoły Mieszczańskiej dla Dziewcząt. Od 2003 r. szkoła została zmieniona na szkołę kościelną.

Dom sióstr Matki Teresy

Dom powstał na początku XX w. jako nowa budowla w stylu eklektycznym. Przedstawia typ miejskiego domu lokatorskiego z gankiem. Z artystyczno-historycznego i architektonicznego punktu widzenia interesująca jest fasada od strony ulicy z nawiązującymi do romantyzmu elementami eklektycznymi.

Dom Folkmana

Jeden z najsłynniejszych budynków w tym mieście, nazywany Domem Folkmana. Nazwę swą zawdzięcza wieloletniemu właścicielowi, znanemu hotelarzowi, Pavlovi Folkmanovi. Wzrok przyciąga jego charakterystyczna miedziana wieżyczka.

Bank Austro-Węgier

Neoklasycystyczny budynek byłej filii Banku Austro-Węgier został wzniesiony w 1912 r. na ówczesnej ulicy Barošovej. Budynek zaprojektował jeden z najwybitniejszych ówczesnych architektów węgierskich Jozef Hubert. Po I wojnie światowej budynek ten przejął Narodowy Bank Czechosłowacji.

Katolicki Dom

Katolicki Dom został wybudowany w latach 1925-26 w stylu neoklasycznym. Na szczycie fasady znajduje się podwójny krzyż, godło Słowacji, z rzeźbami dwóch orłów. Nad wejściem do budynku umieszczono rzeźby dwóch kobiet symbolizujące dwie sztuki: muzykę i teatr, natomiast na fasadzie tablicę pamiątkową.

Willa Bachera

Miejską willę wybudował w latach 90. XIX w. słynny żyliński adwokat, Ján Milec. Od 12 grudnia 1918 r. w budynku miał swą siedzibę minister pełnomocny ds. administracji Słowacji, doktor nauk medycznych MUDr Vavro Šrobár wraz ze współpracownikami, którzy stanowili właściwie ówczesny rząd Słowacji.

Łaźnie parowe Petrovský

Budynek w stylu secesyjnym został wybudowany w 1924 r. i w tym czasie była to jedna z nielicznych poza Bratysławą łaźni publicznych. Później firma Petrovský a syn wybudowała również parterowy budynek pralni chemicznej Továreň na pranie a chemické čistenie.

Rzymskokatolicki przytułek

Dom, znany pod nazwą „gankowy” (pavlačový), wybudowało miasto Żylina według projektu Michala Maximiliána Scheera w 1931 r., jako noclegownię dla biedniejszych obywateli Żyliny, były tu również mieszkania socjalne.

Stary cmentarz w Żylinie

Cmentarz komunalny (obecny stary cmentarz) został założony w 1707 r. i powiększony pod koniec XIX w., w 1898 r. Jednak w miejscu tym zaczęto chować zmarłych już w 1697 r., kiedy to Żylinę dotknęła epidemia dżumy. Trzeba było wtedy pochować 150 zmarłych poza granicami miasta.

Budynek obecnej filii Banku Prima

Obiekt należy do najbardziej godnych uwagi przykładów architektury secesyjnej Żyliny, który powstał w pierwszych dwóch dziesięcioleciach XX w. Dom z wpływami secesyjnymi został postawiony na sklep żelazny Benö Mahrera.

Kamienica Mieszczańska – Zakład Introligatorski Lidy Mlichovej

Zakład introligatorski Lidy Mlichovej ma tu swoją siedzibę od 1994 r. Zakład z sukcesem nawiązuje do twórczości ojca obecnej właścicielki, Jána Vrtílka, który tworzył w Żylinie od 1928 r.

Wieża Buriana (Burianova veža)

Jej los jest związany z nazwiskiem właściciela zamku Strečno w latach 1526-1529 – Buriana Svetlovského z Vlčnova, który wówczas był dziedzicznym wójtem Żyliny. Budowa Wieży Buriana trwała ok. 3 lata. Nie można jednak wykluczyć, że dobudowywalibracia Podmanickí – Ján i Rafael.

Lombardiniho dom

Popieranie renesansowy jednopiętrowy dom, w którym mieszkał żyliński historyk i prawnik Alexander Lombardini. Dom, w którym żył krótko, nosi nie tylko jego imię, ale znajduje się tutaj nowa ekspozycja poświęcona życiu i dziełu tego ważnego mieszkańca Żyliny.

Ulica Narodowa

Powstała dopiero w końcu 19. i na początku 20. wieku. Łączyła stację kolei Koszycko-bogumińskiej z miastem. Pierwotnie nazywała się Kossuthova, następnie T. G. Masaryka, Andreja Hlinki, SNP (1945-1990) a teraz Narodowa.

Design Hotel Dubná Skala

Budynek w stylu secesyjnym, w którym znajduje się dzisiaj Boutique Hotel Dubná Skala****, w latach 1906-13 wybudował Jozef Karas pierwotnie jako dwupiętrowy dom w miejscu domów drewnianych i glinianych. Jozef Karas zajmował się sprzedażą napojów alkoholowych i prowadził również restaurację.

Hotel Polom

Henrich Rémi kupił od przedsiębiorcy budowlanego Karola Grüna działkę naprzeciwko stacji kolejowej, na której wspomniana firma wybudowała mu w 1907 r. piękny secesyjny dwupiętrowy hotel Rémi. Został upaństwowiony w 1950 r. i następnie w 1951 r. przemianowany na Polom.

Balustrada i rzeźba św. Cyryla i Metodego

 Na tym terenie przed 100 laty znajdowało się zbocze tarasu rzecznego Wagu, na którym znajdował sięcmentarz, parafia i ogród parafialny otoczony kamiennym murem. Mur został zburzony 1898 r., aby ułatwić przejście między kościołem a szkołą.

Dom mieszkalno-komercyjni

Budynek zaprojektowali i budowali właściciele domu. Całkowita długość domu wynosi 20 metrów, dom na rzucie litery V. W 2008 r. ze względu na swoje historyczne wartości budowlane dom zostali wpisany na List zabytków miasta Żylina pod nr 07.

Žilińską powiatową ubezpieczalnię

Pierwotnie budynek trzypiętrowy „ubezpieczalni zdrowotnej”, którą mieszkańcy Žiliny znają głównie pod nazwą „bratislavská poliklinika” albo „nemocenská”, zbudowany został w latach 1923 – 1924. W roku 2000 odzyskało budynek prywatne urządzenie typu poliklinicznego KRANKAS s.r.o.

Budynek kolejowy z cegły

Obiekt, w którym znajduje się dzisiejszy Pensjonat PARS, należał do kolei wybudowanych po 1870 r., kiedy Żylina stała się przystankiem nowo wybudowanej kolei koszycko-bohumińskiej. W latach 2009-2010 cały budynek przeszedł kompleksową rekonstrukcję. 

Drevoúnia (Prokuratura okregowa Żylina)

Na rogu ulic 1. Mája i Moyzesovej przedsiębiorstwo państwowe Drevoúnia Žilina wybudowało sześciopiętrowy budynek z sutereną. Projekt budynku przygotował w listopadzie 1947 r. architekt M. M. Scheer. Aktualnie w budynku swoją siedzibę ma Prokuratura Rejonowa w Żylinie.

Budynek elektrowni

Elektrownia parowa została zbudowana przez Żyliński Zakład Elektryczny pomiędzy dzisiejszą ulicą Republiki a ulicą M. R. Štefánika na posesji działki miasta. Miasto miało udziały w tej firmie, a grunty pod elektrownię o powierzchni 2160 metrów kwadratowych zostały przeniesione na własność Zakładu Żylinskiej Elektrowni.

Sad Słowackiego Powstania Narodowego

Sad Słowackiego Powstania Narodowego to najstarszy park w Żylinie. Powstał pod koniec XIX wieku pomiędzy potokiem Všivák a szeregiem willi miejskich na ówczesnej ulicy Parkovej, z których wiele do dziś zachowało swój pierwotny secesyjny kształt.

Fabryka Zapałek

Na terenie pierwotnie nazywanym Frambor w części „Pod Šašvarkou” znajduje się obiekt nazywany przez mieszkańców Żyliny „sirkáreň”, który w swojej historii należał do wielu właścicieli i był użytkowany do różnych celów. Wybudowali go bracia Armin i Vojtech Weider z miejscowości Budatín.

Dworzec kolejowy

Pierwotny budynek dworca został wybudowany w 1870 r., pierwszy pociąg testujący kolej koszycko-bohumińską przejechał tędy 20 grudnia 1870 r. Budynek odpraw był dwupoziomowy, do którego stopniowo dobudowywano parterowe skrzydła.

Budynek zespołu szkół Królowej pokoju na Závaží

W latach 1932-1933 na niezabudowanym terenie na końcu ul. Moyzesovej wybudowano według projektu M. M. Scheera 10-klasową państwową szkołę ludową. Budowę dwupiętrowego budynku z podwyższoną sutereną realizowała firma Bratia ing. Novák, Žilina.

Dom Macierzy slowackiej

Dwupiętrowy budynek w ówczesnej miejscowości Frombor wybudował Filip Holzmann, mieszkaniec miejscowości Bytčice. Działkę otrzymał w 1923 r. za 30 000 CZK od Hermana Donátha, a w drugiej połowie 1923 r. wybudował nowy dom mieszkalny.

Willa na Ul. Kuzmány’ego

W 1902 r. JUDr. Milan Kohút z żoną Eleną, z domu Milcovą, zakupił działkę na początku ówczesnej ul. Rajecká cesta obok żydowskiej szkoły ludowej. W 1904 r. wybudował na niej secesyjny parterowy podpiwniczony dom. Budynek miał 6 pomieszczeń, werandę i budynki gospodarcze.

Stadion zimowy

 Aktualnie Stadion Zimowy nosi imię Vojtecha Závodskiego, aktywnego trenera i działacza hokeja. Stadion wybudowano w latach1958-61 zgodnie z projektem Ing. arch. Milana Hodoňa i ing. Jána Dlhopolčeka. Uroczyste otwarcie hali miało miejsce 4 stycznia 1961 r.

Cmentarz wojskowy żołnierzy sowieckich

Na cmentarzu wojskowym żołnierzy sowieckich w dzielnicy Bôrik pochowano 1786 żołnierzy, którzy zginęli podczas oswabadzania północnej SłowacjiCmentarz otwarto w 1946 r. z okazji pierwszej rocznicy wyzwolenia Żyliny w dniu 30 kwietnia 1945 r

Pływalnia miejska

Miejska kryta pływalnia to najstarsza na Słowacji pływalnia z krytym pięćdziesięciometrowym basenem o wymiarach olimpijskich. Wybudowano ją w 1963 r. zgodnie z projektem Ing. arch. Antona Cimmermanna. Pływalnia została otwarta 6 sierpnia 1963 r. i pierwszego dnia odwiedziło ją 2500 gości.

Kościół i szkoła salezjanów

Dom Salezjanów z kościołem zaprojektował w latach 1937-38 Michal Maximilián SCHEER. Dom Salezjański w okresie 1950-90 wykorzystywały służby bezpieczeństwa – policja, później była tu Średnia Szkoła Ochrony Przeciwpożarowej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.

Dom Zwiążkowy

Dzisiejszy Dom Związkowy wybudowany na byłym placu Ľudovíta Štúra stał się ośrodkiem życia społeczno-kulturalnego ŻylinyDom Związkowy rozpoczął działalność w 1963 r., a na Dużej Scenie zaprezentowano sztuki teatralne i operowe, zwłaszcza aktorów z Martina i Bratysławy. 

Słowacka poczta filia Żylina 2

 Pierwszym urzędem pocztowym i telegraficznym w ścisłej bliskości starego dworca kolejowego był obiekt wybudowany już w 1918 r. Aktualny budynek urzędu pocztowego przy ul. Hviezdoslavovej wybudowano tuż przy stacji kolejowej zgodnie zprojektem architekta Jána Vrany 1940 r. 

Braunov dom

Dom secesyjny adwokata JUDr Arpáda Brauna należy do najstarszych kamienic na Placu Hlinki. Wybitny przedstawiciel żydowskiej gminy ortodoksyjnej urodził się w Żylinie w roku 1877. Na parterze domu znajdowały się obszerne pomieszczenia handlowe, które były użytkowane głównie przez banki.

Drukarnia Dadana

Jednym z największych wynalazków ludzkości był wynalazek druku. Na Słowacji w XVII wieku egzystowało tylko kilka miast, w których skomplikowane i drogie urządzenia drukarskie znajdowały się. Między nimi była Żylina. Drukowała przede wszystkim literaturę o charakterze religijnym. Ale także węgierskie podręczniki i dzieła ludowo-wychowawcze.

Osiedle Hliny I-IV

Jednocześnie ze wzrostem liczby mieszkańców Żyliny w okresie powojennym powstał nacisk na rozbudowę miasta przy pomocy nowych osiedli. Budowę ceglanych, w większości pięciopiętrowych bloków mieszkaniowych osiedla Hliny I-II, rozpoczęto w roku 1954 według projektów wypracowanych przez akademicznego arch. Ferdynanda Czapka i arch. Iwana Melisza.

Hotel Hungaria

Adolf Munk wybudował około roku 1900 budynek hotelu Hungaria, który był centrem kultury i życia towarzyskiego miasta. Oprócz hotelu już od roku 1913 mieściła się tutaj kawiarnia, kino i teatr Apollo. Było to jedno z najbardziej znanych i najbardziej luksusowych centrów życia towarzyskiego w Żylinie.

Dom Klemensa

W domu przed rokiem 1990 mieścił się sklep spożywczy. Jego piwnica była zasypana. Badania pamiątkowe potwierdziły, ze przedtem dom tworzyły dwa niezależne wąskie domy z renesansowym piętrem z XVI wieku.

Dom Rippera

Dwupiętrowy secesyjny dom z piwnicą postawił w roku 1899 znany żyliński budowniczy pochodzenia włoskiego Nicolleto – Mikuláš Rauter (oprócz innego autor jednego z najpiękniejszych budynków secesyjnych w Żylinie – Pałacu Rosenfelda). W tym samym roku dom kupił Moryc Ripper.

Dom Murina

Jeden z najpiękniejszych domów secesyjnych w Żylinie wybudował prawdopodobnie w roku 1905 PhDr Maciej Murin. Po roku 1990 dom podległ restytucji i potem był odsprzedany. W chwili obecnej, po przeprowadzeniu obszernej rekonstrukcji, znajduje się tutaj restauracja oraz pokoje kwaterunkowe pod nazwą Pensjonat Central Park.

Dom Sterna

Na miejscu tego domu i w jego okolicy znajdowały się od średniowiecza prawie do końca XIX wieku tzw. role szpitalne oraz szpital miejski wraz z domem dla bezdomnych. Zysk finansowy z roli, które były wynajmowane, przeznaczono dla biednych i chorych, których umieszczano w tym domu i o których miasto się troszczyło.

Franklów dom

Pierwszym znanym nam właścicielem kamienicy nr 5 był Samuel Vogel wspólnie z małżonką Ernestyną Fridrichową. Dom secesyjny wraz z piwnicą znajdował się na ulicy, która prowadziła od stacji kolejowej w kierunku starego miasta i rynku, które do początku XX wieku były centrem handlowym.

Dom Mroza

Dom miejskiego lekarza Fridricha Miloslawa Mroza i jego małżonki Marii, z domu Wildowej, zaprojektował Mikołaj Rauter, z pochodzenia Włoch. On również zaprojektował jeden z najpiękniejszych secesyjnych domów Żyliny – Pałac Rosenfelda.

Dom M. Scheera

Obszar Kálova został zabudowany od średniowiecza wieloma mniejszymi domami na parterze, wśród nich był szpital miejski - dom dla ubogich wraz z terenami miejskimi przeznaczonymi na finansowanie domu dla ubogich.

Dom Jozefa Krupca

Dr prawa Jozef Krupec, odnoszący sukcesy żyliński prawnik, postanowił wybudować wraz ze swoją żoną, Alžbetą, z domu Pappovą, na majątku rodzicielskim własną rodzinną rezydencję. Na początku działki na rogu ulic Kuzmánygo i Jána Kalinčiaka już stała żylińska siedziba jego rodziców Rudolfa Krupca i matki Gizely, z domu Heinricha.

Dom Preissa

Dom w 1849 roku należał do szanowanej rodziny Pokornych. Jakub Preiss nabył go w 1892 roku i miał po jednej stronie gościniec, a po stronie drugiej mleczarnie. Całkowita długość domu wynosiła 26 metrów, a szerokość 9,2 metra. W 1924 r., kiedy dom był zagrożony zawaleniem z powodu złego stanu, właściciel chciał go odnowić.

Dom M. Scheera

Ulica Republiki była, wraz z dzisiejszymi pobliskimi ulicami - M. R. Štefánika, Moyzesa, 1 maja i innymi w rejonie od średniowiecza nazywana Závažie (na Závaží) / Za Wagiem/. Większość domów i same ulice powstawały już po 1920 r. 

Dom Žiga Wertheimera

Ulica Republiki znajduje się w miejscu, które mieszkańcy Żyliny nazywali Závažie /Za Wagiem/, ewentualnie Na Závaží /Na /Za Wagiem/. Rozciągało się od Wagu do dzisiejszego placu A. Hlinki z ulicami Národná, Štefánikova, Milcova, Pivovarská i innymi.

Dom Słowackiej Spółki Akcyjnej dla Lasu i Przemysłu Drzewnego, ul. M. R. Štefánika nr 11

 W 1926 r. Emanuel Ellenbogen i Jozef Preiss, właściciele Domu Słowackiej Spółki Akcyjnej dla Lasu i Przemysłu Drzewnego nabyli grunty od rodziny Wolfa za 78 000 CZK, aby wybudować nową siedzibę dla swojej firmy. 

Dom Jančekovcov

Dom z oryginalnym numerem opisowym 1134 został zbudowany w 1928 r. na rogu dzisiejszych ulic Jana Reki i Republiki przez nauczycielkę Elenę Jančekovą, żonę szefa kancelarii notarialnej miasta Żylina Gejzy Jančeka.

Dom Františka Koštiala

Górny i Dolny Val stanowią znaczącą część historycznego centrum miasta od średniowiecza. Nazwa pochodzi od fortyfikacji miejskich - murów z fosą, które miasto zbudowało przed 1474 rokiem, a nazwy pozostały również po ich usunięciu w XVIII wieku.

Dom Samuela Wittenberga, ul. Bratislavská nr 7

Dom Samuela Wittenberga został zbudowany pierwotnie na drodze Framborskiej. Sama nazwa dla wizytującego rodzi pytania, czym ewentualnie kim jest Frambor. 

Villa Jána Drobnego

Jedną z najpiękniejszych budowli secesyjnych w mieście jest Villa dr prawa Jána DrobnehoDr prawa Ján Drobný 1 lipca 1928 r. został prezydentem Słowackiej krainy, utworzonej w Republice Czechosłowackiej, wraz z ziemią Republiki Czeskiej, Morawsko-Śląskim i Podkarpackim.

Węgierski Królewski Szpital Okulistyczny, ulica V. Spanyola nr 43

Węgierski Królewski Szpital Okulistyczny w Żylinie zaczął być budowany na podstawie zatwierdzenia i finansowania przez rząd węgierski zgodnie z projektami z 1912 rBudowę wykonała żylińska firma zgodnie z projektami budapeszteńskiego architekta Alfréda Jendrassika, który specjalizował się głównie w publicznych placówkach służby zdrowia.

Dom Emila Holzmanna

Teren Závažia (Na Závaží) /Za Wagiem/, położony w pobliżu centrum miasta i jego głównego placu, stał się po 1910 roku po wprowadzeniu wody, kanalizacji i energii elektrycznej atrakcyjnym miejscem prowadzenia działalności gospodarczej, ale głównie mieszkania. W tym czasie była to cicha okolica o dogodnej lokalizacji w pobliżu dworca kolejowego.

Dom Aarona Lipnera

Dwupiętrowy, secesyjny dom Arona Lipnera z narożnym arkierem został zaprojektowany i zbudowany przez firmę z Trenczyna Berta i Kováč na miejscu starszego budynku. Áron Lipner, pochodzący z Tierchowej, był jednym z najbogatszych mieszkańców Żyliny

Dom Bednářika i Reicha

W latach trzydziestych dwudziestego wieku ze względu na wysokie zapotrzebowanie na dalsze budowy miasto zaczęło się rozwijać w kierunku cmentarza i terytorium Šefranice. Budowa obwodnicy drogowej miasta Velká okružná została zaplanowana w 1910 roku w tym atrakcyjnym obszarze

Villa Magnólia

Wspaniałe drzewo magnolii (Magnolia campbellii), dominuje w ogrodzie rodzinnej willi przy dawnej drodze na Bôrik, dzisiejszej ulicy Vojtecha Spanyola. Magnolia została zasadzona przez senatora Jána Kovalíka w jego nowo wybudowanej willi rodzinnej.

Dom Alexandra Kompánka

W połowie lat dwudziestych ubiegłego wieku na terenie nowo utworzonego Placu Štefánika - dziś Andreja Hlinka, znani mieszkańcy Żyliny zaczęli budować trzypiętrowe domy. W 1924 r. inż. Alexander Kompanek wraz z żoną Margitą, z domu Hoffmann zaczęli budować dom na działce, którą kupili za 6 613 CZK.

Okręgowe Gremium Handlu

Po 1872 roku, kiedy gildie zostały zniesione, handlarze i kupcy zaczęli stowarzyszać się w organizacji Korpusu Przemysłowego, która miała chronić interesy zawodowe. Członkostwo było obowiązkowe. Kupcy wystąpili z niej i stworzyli w 1931 r. własne Gremium Handlu.

Dom Rudolfa Preissa

Pierwotnie był to jedyny parterowy, renesansowy dom z XVI wieku, którego właścicieli znamy od połowy XVIII wieku. Dom należał między innymi do hrabiego Antona Pongráca, ale także do jednego z najsłynniejszych, mieszkańców Żyliny Aleksandra Lombardini.

Hotel Grand

Około 1900 r. na dawnej ulicy Széchenyego, pierwotnie Dolnej, a od 1919 r. nazywanej Sládkovičova, otwarto w domu nr 1 hotel Riesz z restauracją i kawiarnią. Budynek został zbudowany przez Davida Riesza, ale po jego śmierci w 1911 roku żona sprzedała hotel za 90 000 koron. 

Dom Słowackiego Czerwonego Krzyża

Na Węgrzech do 1918 r. istniało Węgierskie Stowarzyszenie Czerwonego Krzyża. W Żylinie istniał Czerwony Krzyż przed 1886 r., w tym roku pomógł mieszkańcom Żyliny, których domy zostały uszkodzone przez wielki pożar. Od 1919 r. istniał Czechosłowacki Czerwony Krzyż (CSČK). Jego założycielem była dr Alica Masaryková.

Dom Markusa Buxbauma

Trzypiętrowy dom nr 11 został zbudowany w 1900 roku. Został zbudowany przez firmę budowlaną Mikuláš Rauter, Augustín DiCento i Ján Silverio, pochodzący z Włoch. Mikuláš Rauter był ważnym budowniczym i architektem, który zbudował również pałac dla Ignacego Rosenfelda, bankiera w Żylinie w 1907 roku.

BIBLIOTEKA WOJEWÓDZKA W ŻYLINIE

Biblioteka Wojewódzka w Żylinie jest jedną z najważniejszych bibliotek publicznych na Słowacji. Ze względu na wojewódzkie działania metodyczne zajmuje wiodącą pozycję w systemie bibliotek publicznych w województwie żylińskim.

Pivovarská ulica

Ulica, nazwana na cześć miejskiego browaru, jest zbudowana na terenach położonych pierwotnie w obszarze pomiędzy murami miasta - wałami i potokiem Všivák, który tworzył fosę pod murami. Ta fortyfikacja miejska została zbudowana około r. 1450/60.

Park Ľudovíta Štúra

W miejscu dzisiejszego parku do połowy lat trzydziestych XX wieku były błotniste łąki rozciągające się nad często wylewającym nieuregulowanym potokiem Všivák. Ta przestrzeń była pierwotnie nazywana Svinske Pažite ponieważ w przeszłości były tam pastwiska świń. 

Powszechny Dom Związków Zawodowych

Plan budowy przygotował arch. Friedrich Weinwurm, znakomity twórca funkcjonalistyczny, który ma na swoim koncie w Żylinie kilka zrealizowanych budowli. Funkcjonalistyczny budynek został zbudowany w 1931 roku przez firmę budowlaną Koníček.

Dom Na priekope nr 41

Na średniowiecznej działce między ulicami Na priekope i Dolný val przed budową tego domu stał starszy dom, który został zbudowany przed 1849 r. Dom wybudował MUDr. Ivan Ján Jakubovský.

Narodowy Bank Słowacji

Budowa Narodowego Banku Słowacji zajęła pierwsze miejsce w konkursie w kategorii Budynki Cywilne i Przemysłowe w 2004 roku. AutoramiVladimír Fajčík, Maroš Likavčan, Róbert Toman. Nowa konstrukcja oddziału znajduje się u wylotu żylińskiego "bulwaru" na głównym deptaku miasta.

Fotogaleria

TIK na Facebooku

SZUKAJ POŁĄCZENIA

Przez
Dodaj przejścia

ŽILINA VIRTUÁLNE

ŽILINA VIRTUÁLNE

POČASIE

ŽILINA