Dom Sztuki Fatra

House of Arts Fatra Dolný val No. 47

W latach 1919 - 1921 Ján Rufínus, Morawianin mieszkający na Słowacji, zbudował budynek kinowo-teatralny Grand Bio Univerzum. Pierwotnie były to dwa domy z XVII wieku. Budynek secesyjny według projektów inż. Székely budowali przez dość długi czas z powodu kilku zmian w planach. Na prośbę miasta np. musiał wycofać się ze swoim budynkiem, aby podążać za planowaną linią ulicy. Budynek wybudowała żylińska firma Ludvík Kantúrka.

Budynek posiadał scenę i dużą salę z dwiema galeriami. Na parterze znajdowało się miejsce dla 482 widzów, na pierwszym piętrze na 199, a na drugim piętrze na 146 miejsc. Po zatwierdzeniu budynku w grudniu 1921 r., 3 stycznia 1922 r. odbyła się tu premiera pierwszego słowackiego filmu fabularnego „Jánošík” (Janosik).

W literaturze pojawiają się czasem dwa terminy pokazów filmowych. W Pradze film był wyświetlany 25 listopada 1921 roku w trzech kinach przez całe dwa tygodnie. Słowacka premiera filmu miała miejsce 3 stycznia 1922 r. Film powstał na podstawie scenariusza J. Žáka - Marušiaka w reżyserii J. Siakeľa. Główną rolę odegrał T. Pištek. Film jest zrekonstruowany przez Iwana Rumanowskiego w formie cyfrowej. W premierze uczestniczył także ówczesny pastor ewangelicki z Żyliny Fedor Ruppeldt.

W latach 1983-1988 kino Fatra zostało przebudowane na potrzeby Państwowej Orkiestry Kameralnej w Żylinie. Została ona założona w 1974 roku przez pierwotną Orkiestrę Symfoniczną miasta Żylina (1949 - 1974). Niestety podczas przebudowy bez wrażliwości usunięto oryginalny historyczny napis z górnej elewacji budynku "BIO UNIVERSUM". Do kina dobudowano budynek na potrzeby Państwowej Orkiestry Kameralnej (SLOVAK SINFONIETTA - oficjalna nazwa za granicą). Do powstania orkiestry przyczynił się również narodowy artysta Ján Cikker (1911 - 1989), który również posiada własne popiersie w holu na parterze.

Pierwszy koncert galowy odbył się 4 stycznia 1989 roku. Trzydziestoczteroosobowa orkiestra kameralna zyskała duże uznanie nie tylko na Słowacji, ale i za granicą. W jej skład wchodzą głównie absolwenci akademii muzycznych i konserwatoriów. Do jego największych osobistości należał pierwszy główny dyrygent maestro Eduard Fischer (1930 - 1993) i jego następcy Jan Valta, Leoš Svárovský i Oliver Dohnányi. Z orkiestrą współpracuje również jego honorowy japoński główny dyrygent Tsugio Maeda, jedna z najwybitniejszych postaci światowych sztuk interpretacyjnych.

Państwowa Orkiestra Kameralna zdobyła wiele międzynarodowych nagród i jest obecnie jedną z najlepszych na świecie, ponieważ koneserzy muzyki klasycznej mogli zobaczyć jej 2700 koncertów w prawie każdym kraju w Europie, Tunezji, Turcji, Armenii, Japonii, USA i Kanadzie. Orkiestra ta, jako pierwsza słowacka orkiestra, wystąpiła na kontynencie południowoamerykańskim w Brazylii. Państwowa Orkiestra Kameralna bardzo często gości czołowych światowych artystów, którzy niosą niezapomniane wrażenia miłośnikom muzyki nie tylko z naszego miasta. W Domu Sztuki Fatra odbywają się również różne imprezy towarzyskie i kulturalne .

W 1997 r. Żyliński chór osadził dwie tablice pamiątkowe na froncie budynku, upamiętniające premierę filmu Janosik i powstanie Państwowej Orkiestry Kameralnej. Dom Sztuki jest wpisany na Centralną Listę Zabytków pod numerem 13729/0.

Źródło: Mgr. Jozef Moravcik, Mgr. Peter Štanský

Pamiątkę można zwiedzać
■ podczas wydarzeń kulturalnych.
eksterier podczas zwiedzania organizowanego przez TIK miasta Żylina.

Położenie pamiątki na mapie: B4
Numer pamiątki na mapie: 6

Fotogaleria

Do ściągnięcia

TIK na Facebooku

SZUKAJ POŁĄCZENIA

Przez
Dodaj przejścia

ŽILINA VIRTUÁLNE

ŽILINA VIRTUÁLNE

POČASIE

ŽILINA