Dom Rippera

Ulica Narodowa nr 15

Dwupiętrowy secesyjny dom z piwnicą postawił w roku 1899 znany żyliński budowniczy pochodzenia włoskiego Nicolleto – Mikuláš Rauter (oprócz innego autor jednego z najpiękniejszych budynków secesyjnych w Żylinie – Pałacu Rosenfelda). W tym samym roku dom kupił Moryc Ripper. Był on właścicielem prosperującej firmy gorzelniczej, założonej w roku 1873. W roku 1920 jego firma zmieniła się na spółkę akcyjną pod nazwą M. Rippera Synowie s.a.

Wyrób spiritusu i napojów alkoholowych znajdował się na ulicy Piotra Ratha, dzisiejszej ulicy Hwiezdosława w pobliżu ówczesnego zakładu Hungaria – fabryka chemiczna. Tutaj produkowano głównie tradycyjne napoje alkoholowe, takie jak borowiczka, śliwowica, brandy oraz likiery. Ich specjalnością była „Ripperówka –żołądkowe medyczne gorzkie“ oraz „Ripperowa medyczna borowiczka“. Znak ochronny Ripper pozostał również kolejnym właścicielom. Byli to od roku 1925 Leopold Kulka i Marek Reich – właściciel jednego z największych żylińskich hoteli na początku ulicy Vurumowej. Od roku 1937 właścicielem gorzelni i domu został ponownie Leopold Kulka, który tu mieszkał wraz z żoną i dwoma córkami. I po roku 1939 firma produkowała likiery pod pierwotnym znakiem ochronnym, chociaż Ripperowcy już nie byli właścicielami.

W latach 1939–1945 firma miała kilku właścicieli. Po roku 1945 właścicielem został ponownie Leopold Kulka. Ten miał interesujący los. Przeżył obóz jeniecki w Rosji podczas pierwszej wojny światowej. Potem przeszedł przez Syberię do Stanów Zjednoczonych i wrócił do Żyliny. Przeżył holokaust. Po upaństwowieniu gorzelni po roku 1948 dostał zawału serca i umarł. Po roku 1908 w domu wybudowali wodociąg, kanalizację. Przeprowadzono elektryfikację domu. Ciągle znajdowała się tutaj administracja firmy, która nadal była jej właścicielem. W domie znajdowały się pomieszczenia mieszkaniowe. Na pierwszym piętrze znajdował się sklep z dwoma pomieszczeniami i wejściem z ulicy. W roku 1928 była przeprowadzona przebudowa pierwszego piętra na restaurację i piwiarnię, gdzie sprzedawali swoje własne napoje. Była tutaj także kuchnia i pomieszczenie sanitarne. Projekt przebudowy wypracował znany budowniczy Armín Windlholz. Jego firma również zrealizowała przebudowę.

Ze względu na zarzuty sąsiadów byli zmuszeni odizolować ściany przeciwko hałasu przy pomocy płyt z korku. Według projektu arch. Zweigenthala dom w roku 1932 przebudowano. Próbowano postawić nową gorzelnię poza własną parcelą. Jednak nie udało się tego zrealizować. Kolejne przebudowy i przybudówki miały miejsce w roku 1947 w części podwórkowej. Po upaństwowieniu gorzelni dom w dalszym ciągu wykorzystywano na cele mieszkaniowe. Po roku 1955 dom zyskało przedsiębiorstwo Sulów z siedzibą w Bytczy, orientowane na obróbkę drewna, wyrób nart i sani. Przedsiębiorstwo przebudowało część podwórkową na składy drewna i pomieszczenie do spryskiwania. Od roku 1961 dom należał do Postępu (Pokroku), spółki produkcyjnej Żylina. W tym samym roku spółka przeprowadziła obszerną rekonstrukcję domu i jego części podwórkowej. W części przedniej od ulicy spółka zmieniła fasadę i wymieniła pierwotne okna drewniane za okna z aluminium. Spółka produkowała i sprzedawała oświetlenie, miała tutaj warsztat złotnicki i warsztat zegarmistrzowski. Po roku 1990 dom był restytuowany a potem rekonstruowany.

Źródło: Mgr. Peter Štanský i Milan Novák

Pamiątkę można zwiedzać
wnętrze
eksterier podczas zwiedzania organizowanego przez TIK miasta Żylina

Położenie pamiątki na mapie: C3

Fotogaleria

Do ściągnięcia

TIK na Facebooku

SZUKAJ POŁĄCZENIA

Przez
Dodaj przejścia

ŽILINA VIRTUÁLNE

ŽILINA VIRTUÁLNE

POČASIE

ŽILINA