Cmentarz wojskowy żołnierzy sowieckich

Bôrik

Na cmentarzu wojskowym żołnierzy sowieckich w dzielnicy Bôrik pochowano 1786 żołnierzy, którzy zginęli podczas oswabadzania północnej Słowacji na Liptowie, Orawie, i w okręgach Bytča, Považská Bystrica i Żylina. W kwietniu 1945 r. w okolicy Żyliny przebiegały zacięte walki z ustępującymi wojskami niemieckimi. Po 10 kwietnia front przesunął się na zachód od Terchowej. 138. sowiecka dywizja przesuwała się w kierunku na miejscowość Horná Tižina i Lutiše. Ciężkie walki trwały do 18 kwietnia, kiedy oswobodzono miejscowość Belá. Zginęło tu 96 żołnierzy sowieckich i 51 mieszkańców wsi. W dniach 22-25 kwietnia wyzwolono miejscowości Lutiše, Lysica, Dolná Tižina, Stráňavy, Krasňany oraz Nezbudská Lúčka. W dolinie Wagu doszło do bezpośredniego starcia z I armią czechosłowacką. W dniu 26 kwietnia pod naporem sił XVIII armii nieprzyjaciel musiał wzmocnić swoją obronę przy Żylinie przez trzy bataliony 253 dywizji piechoty i zajął główny pas obrony. W dniu 28 kwietnia odbyły się ostatnie przygotowania do przełamania obrony przy miejscowości Kysuce i Wagu. Niemcy wysadzili w powietrze budynki koszar w mieście oraz wiadukt przy fabryce celulozy oraz most drogowy w Budatíne. Wieczorem 29 kwietnia jednostki niemieckie zaczęły ustępować w kierunku na Hričov. Dowództwo XVIII armii nakazało swoim jednostkom, aby po przełamaniu obrony kontynuowali tropienie nieprzyjaciela aż do granic słowacko-morawskich.

W nocy z 29 na 30 kwietnia zwiadowcze jednostki wyzwolicieli dotarły na obrzeża Żyliny, gdzie stwierdzono, że niemiecka obrona jest stosunkowo słaba. Dlatego rano 30 kwietnia o godz. 7:00 rano wojska armii wyzwoleńczych na całym odcinku linii frontu przeszły do ataku i podążały za ustępującym nieprzyjacielem. W następstwie tego manewru wyzwolono Żylinę. Jednostki sowieckie przeszły w kierunku Budatína i po przekroczeniu miejscowości Kysuce podążali za nieprzyjacielem w kierunku na miejscowości Divin, Nesluša i Turzovka. W pierwszy majowy dzień sowieccy żołnierze wyzwolili miejscowości Divina, Dlhé Poľe i Veľké Rovné. Podczas wyzwalania Żyliny wielkie zasługi mieli zwłaszcza żołnierze I czechosłowackiej armii, którzy prowadzili wyczerpujące walki w pobliżu Litpowskiego Mikułasza, wyzwolonego 4 kwietnia. Następnie podążali w kierunku miejscowości Vrútky i Martin, wyzwolonych 11 kwietnia. Trzy tygodnie wyczerpujących walk o wyzwolenie Żyliny zakończyły się 30 kwietnia w godzinach porannych.

Założeniem niemieckiej obrony na Małej Fatrze był system punktów oporu. Do głównych miejsc oporu należały góry Grúň, Minčol, Polom i rzędna 924. Znajdowały się na przeciwnych zboczach pogórza, co pozwalało niemieckim wojskom na łatwe manewry z załogami oraz przemieszczanie artykułów spożywczych oraz amunicji. Dobrą obronę wspierała również artyleria i jednostki miotaczy min zlokalizowane w miejscowościach Strečno, Stráňavy i Tura. Pokonanie tej obrony udało się dopiero wówczas, kiedy już zdobyto Berlin. Niemieckie jednostki wytrwale broniły się przed postępującą armią, z trudnością opuszczali swoje dobrze zorganizowane punkty obronne.

Na cmentarzu żołnierzy sowieckich na Bôriku znajduje się centralny pomnik wybudowany zgodnie z planami sowieckich architektów. Cmentarz otwarto w 1946 r. z okazji pierwszej rocznicy wyzwolenia Żyliny w dniu 30 kwietnia 1945 r. Podczas II wojny światowej od 26 sierpnia 1944 r. do 29 kwietnia 1945 r. zmarło w Żylinie łącznie 118 żołnierzy armii niemieckiej, którzy zostali tutaj pochowani. W pobliżu cmentarza wojskowego znajdują się pozostałości grobów i pomników mieszkańców Żyliny. Ze względu na nieodpowiednie warunki pochówki zostały tutaj wstrzymane. Dodatkowo zostali tu pochowani jeszcze niektórzy oficerowie armii sowieckiej, których ciała na krótki okres zostały złożone w małym parku za rzeźbą Immaculaty na placu Mariánske námestie.  

Źródło: Mgr. Jozef Moravčík

Pamiątkę można zwiedzać
eksterier
wnętrze

Położenie pamiątki na mapie:D6

Fotogaleria

Do ściągnięcia

TIK na Facebooku

SZUKAJ POŁĄCZENIA

Przez
Dodaj przejścia

ŽILINA VIRTUÁLNE

ŽILINA VIRTUÁLNE

POČASIE

ŽILINA