Żylińska stara plebania

Žilinská stará fara

Stara plebania“ o pierwotnym wyglądzie teraz już nie egzystuje. Razem z Kościołem parafialnym i schodami tworzyła kiedyś dominantę przestrzeni w kierunku rzeki Wag. Egzystowała już od XIV wieku. Należała do nitrzańskiej archidiecezji. Do pola działalności żylińskiego dziekana należało Górne Poważe. Wtedy to była górna część Trenczańskiej żupy. Na samym początku do parafii należało tylko Zawodie i Strażów (Závodie i Strážov). O jej późniejszej wielkości dowiadujemy się z rachunków kościelnych dziesiątków. Żylina płaciła o wiele więcej niż okoliczne plebanie, na przykład w Lietawie.
Bardzo ładnie opisuje sytuację znany propagator Żyliny Aleksander Lombardini. Ten pisze, że w roku 1617 do żylińskiej parafii należało Závodie, Strażów, Bytczyca, Ilové (dzisiaj część miejscowości Lietawska Łączka), Mojszowa Łączka i Straniawa. Lombardini poniechał nam i opis parafii za pośrednictwem opisu mieszkania proboszcza: „... dom był wysoki na jedno piętro, z przedniej strony z kamienia i z drzewa postawiony. W roku 1699 był zburzony. I jezuici na szkołę go zmienili“. Jest to potwierdzenie faktu, że parafia była dosyć mała, chociaż z kamienia miała plebanię. To odpowiadało znaczeniu miasta w przeszłości. Później plebania była zburzona. Kamień był wykorzystany przy innych budowlach. Podobnie się to robi i dzisiaj. Pierwsi jezuici przyszli do Żyliny w lipcu 1685 roku. Nie przyjęli ich tutaj łaskawo. Zamieszkali więc na zamku w Budatinie. W listopadzie odeszli z Żyliny zupełnie. Ale wkrótce wrócili spowrotem i objęli zarządzanie parafii. Po tym jak była plebania zburzona, wzmianki o egzystencji parafii są trochę mgliste. Ale wiemy, że administracja należała do jezuitów. Przypuszcza się, że znajdowała się w siedzibie jezuitów na Placu Mariackim. 

Dzieje nowej plebanii (1777-2008)

W roku 1777 była wybudowana nowa plebania. Stała na swoim miejscu do roku 2008. Wtedy była zburzona. Nowa plebania również przeszła różnymi zmianami. W roku 1848 była spalona. Spłonęła wtedy i bogata biblioteka wraz z Żylińską kroniką mieszkańca miasta Kruszpiera.
Na najstarszej dostępnej fotografii pana Podiwińskiego, widzimy plebanię taką jaką ją można było widzieć w XX wieku. Ostatnia wielka renowacja plebanii miała miejsce w roku 1913. Świadectwem jest i napis na budowli „RENOV.1913“, który znajdował się na boku niedaleko od schodów plebanii. Nad wejściem do plebanii znajdował się i relief z herbem Górnych Węgier. W roku 1848 szturowci z herbu usunęli koronkę węgierską, która była przedtem umieszczona na najwyższym pagórku. Plebania służyła swoim celom prawie do końca XX wieku. Potem, na skutek złego stanu technicznego, była przesunięta na inne miejsce.

 

Źródło: M. Mrva

 

Fotogaleria

TIK na Facebooku

SZUKAJ POŁĄCZENIA

Przez
Dodaj przejścia

ŽILINA VIRTUÁLNE

POČASIE

FOTOGALÉRIA