Najstarszy park miejski

Najstarší mestský park

Ludzie, mieszkający na większych osiedlach, już dawno w przeszłości wysadzali zielone obszary parków, nie tylko dla celów odpoczynkowych, ale i ze względu na cień, który rzucały drzewa w letnim gorącym czasie. Wyjątkiem nie była ani Żylina. Najstarsze parki powstały wprawdzie w jej okolicy, w większości w bliskości siedzib szlacheckich w Budatinie i Bytczy, ale własną zieleń miało i historyczne centrum miasta. Znany jest sad należący do plebanii oraz mały park pośrodku Placy Mariackiego, który jest widoczny na pocztówkach z końca XIX wieku. Na początku było to tylko kilka drzewek, ale następnie tak bardzo się rozrósł, że zacienił pomnik Immaculaty. W okresie późniejszym ogrodzili go płotem. Park był miejscem odpoczynku nie tylko podczas dni świątecznych. Podczas rekonstrukcji rynku park ten usunięto i zastąpiono nowym, prawdziwym parkiem miejskim, który nazwano Park Mileniowy.

Zielona oaza w centrum miasta

Nazwa pochodzi od rocznicy tysiąclecia przybycia Węgrów na tereny monarchii. Parki mileniowe powstawały na cześć tego wydarzenia w całym kraju. Oprócz jednoznacznie politycznego kontekstu miały one i pozytywne skutki. W okresie szybkiego rozwoju przemysłu wprowadzały do miasta trochę przyrody. Węgierskie uroczystości mileniowe odbywały się w roku 1896. W tym roku równocześnie, tzw. spółki upiększające rozpoczęły wysadzanie parków miejskich na terenie całych Węgier. Również i w Żylinie przedstawiciele miasta pod kierownictwem burmistrza Józefa Hrabowca i z inicjatywy żylińskiej spółki upiększającej zdecydowali wysadzić sad miejski. Najbardziej odpowiadał tym celom teren rozciągający się w kierunku Zaważa (Závažie), który z jednej strony był ograniczony poprzez potok Wszywak (Všivák) a z drugiej strony działkami z kapustą ciągnącymi się w kierunku stacji kolejowej. Ale wtedy jeszcze tędy prowadziła ścieżka polna. Park zakładali pomału, ponieważ najpierw trzeba było wykupić od właścicieli ziemię i legalizować inne operacje. Trzeba też było rozwiązać problemy finansowe. Park powstawał pomału. Etap końcowy nastąpił dopiero podczas kadencji burmistrza Franciszka Hoffmana.

Od Parku Milenium po Park Słowackiego Powstania Narodowego
Podczas prac przygotowawczych w roku 1903 miała miejsce katastrofa żywiołowa, podczas której Wag wylał się z koryta i oprócz innych części miasta zatopił również tereny nowego parku. W latach 1907 i 1908 prace zostały przyspieszone i park został dokończony. Między innymi i dzięki pomocy finansowej spółki upiększającej. Po powstaniu Pierwszej Republiki Czechosłowackiej miejski park nazwali Sadem Szrobara w imię Vavra Szrobara, ministra z pełną mocą do zarządzania Słowacją. Ten miał siedzibę w Żylinie w latach 1918 i 1919. Następnie park się zmienił na park z bujną wegetacją i przeważającą liczbą K kasztanów. Po środku parku podczas Pierwszej Republiki Czechosłowackiej był wybudowany pawilon muzyczny, w którym grała też orkiestra wojskowa z koszarów żylińskich. Park był nazwany Parkiem Hlinki, potem Sadem Sedlaczka. Dzisiaj park nazywa się Parkiem Słowackiego Powstania Narodowego. Wyzwolenie Żyliny 30.4.1945 przypomina pomnik na początku parku, którego autorem jest rzeźbiarz akademiczny Rudolf Pribysz.
W Żylinie oprócz Parku Słowackiego Powstania Narodowego znajduje się jeszcze Park na Bôriku, park leśny i mniejszy park Na Studzienkach (Na studničkách).                       

Źródło: M. Mrva

Fotogaleria

TIK na Facebooku

SZUKAJ POŁĄCZENIA

Przez
Dodaj przejścia

ŽILINA VIRTUÁLNE

POČASIE

FOTOGALÉRIA