Makabi

 />  align=Makabi, Kuzmányho 6

Budynek niedalekiej žilińskiej synagogi neologicznej został dobudowany do żydowskiej szkoły ludowej, jako celowy budynek dla Sali gimnastycznej oraz pomieszczenia klubowe Makabi. Makabi było stowarzyszenie żydowskich zrzeszeń gimnastycznych i sportowych w okresie pierwszej Republiki Czechosłowackiej. Jego zadaniem było wzmocnienie zdolności cielesnych członków, budowanie boisk i sal gimnastycznych, organizowanie konkursów sportowych itp. W Žilinie założyli zrzeszenie w roku 1931 i rozwiązali w grudniu 1938. Jego prezesem był JUDr. Alexander Márton.

Makabi miało trzy wydziały: 1) Gimnastyczny, członkowie którego ćwiczyli według Tyršovej zestawu ćwiczeń na dziedzińcu żydowskiej szkoły ludowej oraz na Sali gimnastycznej realnego liceum przy ulicy Hurbanovej, dla której przedsiębiorcy żydowscy zakupili mnóstwo sprzętu gimnastycznego. Ćwiczenia kontynuowali od roku 1937 już we własnej Sali gimnastycznej w budynku Makabi. 2) Sportowy, który miał wydziały lekkoatletyczny, zimowy, turystyczny, pływacki i tenisa stołowego. Ten po dobudowie Sali gimnastycznej w roku 1937 miał swoje pomieszczenia w pomieszczeniach klubowych w budynku Makabi 3) Wydział kulturalny.

Największym wydarzeniem zrzeszenia žilińskiego był „III. zlot czechosłowackich Makabi“, który odbył się w Žilinie 4 – 6 lipca 1937. W ćwiczeniach uczestniczyło dwa tysiące stażystów, którzy wcześniej przeszli uroczystym marszem miastem. Patronat nad wydarzeniem przejęło miasto Žilina, jego starosta Andrej Hvizdák oraz urząd powiatowy pod dowództwem Tibora Jesenského. Nowobudowany budynek z żelbetonowego szkieletu wypełnionego palonymi cegłami oraz płaskim dachem z asfaltowym pokryciem i nasypanym żwirem miał rozmiary zewnętrzne 44,3 razy 14,4 metra o wysokości 8 metrów. Zbudowała go w latach 1936 – 1937 według projektów Inż. arch. Júliusa Steina žilińska firma budowlana Inż. Vojtecha Fridnera. Do Sali gimnastycznej o rozmiarach 22 x 11 metrów o wysokości 6 metrów wchodziło się przez westybul. Na sali gimnastycznej znajdowało sie podium o rozmiarach 10 razy 7,1 metra o wysokości 5 metrów i w suterenie przed podium miejsce dla orkiestry. Projekt przewidywał, że przestrzenie Sali gimnastycznej będą służyły również, jako sala wykładowa i teatralna. Później wyświetlano tutaj również filmy. Dwie szatnie były przeznaczone dla Sali gimnastycznej a następne dwie związane były z przestrzenią podium. Na drugim Pietrze znajdowała się galeria, kancelaria, foyer i połączenie ze szkołą. Makabi korzystało z Sali gimnastycznej do końca roku 1938, kiedy ustawowo rozwiązano wszystkie żydowskie zrzeszenia i organizacje, i w ten sposób zakończono również jego działalność gimnastyczną w tym budynku. Od roku 1942 – 1945 przejęła budynek w dzierżawę Miejscowa komenda Hlinkovej młodzieży w Žilinie.

W roku 1950 na Sali gimnastycznej z podium grywali amatorzy z teatru lalek Radosť. Pierwotnie grywano tylko w niedziele, później, jako profesjonalna scena Lalek teatru Krajowego grywano od roku 1953 częściej. W roku 1959 odbył się remont generalny i budynek byłego Makabi zmienił się na technicznie najnowocześniejszy „kamienny” teatr lalek na Słowacji. Od roku 1961 powstał tutaj Teatr lalek Žilina. Nazwę te nosi teatr do dziś. W sezonie teatralnym 2012/2013 przeszedł budynek dalszym szerokim remontem.  

Źródło: Peter Štanský i Milan Novák

Pamiątkę można zwiedzać
eksterier

Położenie pamiątki na mapie: B4

Fotogaleria

Do ściągnięcia

TIK na Facebooku

SZUKAJ POŁĄCZENIA

Przez
Dodaj przejścia

ŽILINA VIRTUÁLNE

POČASIE

FOTOGALÉRIA