Kościół św. Króla Stefana

Kostol sv. Štefana kráľaKościół św. Króla Stefana

Późnoromański kościół znajdujący się w dzielnicy Dolné Rudiny to najstarszy zabytek architektury na terenie Żyliny, należy do najstarszych budowli swojego rodzaju w północno-zachodniej Słowacji. W dokumentach pisemnych (w Księdze żylińskiej) po raz pierwszy wspomina się o nim w 1429 r.
Zgodnie z ostatnimi badaniami archeologicznymi początki kościoła i kaplicy sięgają XIII w. W okolicy kościoła znajdowało się 6-7 mniejszych osad średniowiecznych, datowanych na X-XIII wiek, znanych pod nazwą terra de Selinan (ziemia Žiliňany). Romański wygląd kościoła przetrwał bez większych ingerencji budowlanych do 1762 r. W tym okresie doszło do barokowej przebudowy, która istotnie zmieniła wygląd kościoła. Wspomina o tym chronostych, umieszczony na łuku triumfalnym między świątynią a nawą kościoła. Od tego czasu do ostatnich badań archeologicznych w 1995 r. i 2000 r. błędnie uważano, że kościół składał się z dwóch części. Wiele osób sądziło, że część ołtarza (świątynia) jest starsza niż nawa. Badania archeologiczne jednak tego nie potwierdziły. Cała budowla powstała w jednym okresie. Zmieniło się jednak wejście do kościoła z pierwotnej strony południowej na zachodnią. Pierwotny płaski sufit zastąpiło barokowe sklepienie, a romańskie okienka, zamurowane pod dzisiejszym dachem, zastąpiły wielkie barokowe okna.

Wnętrze

Wnętrze kościoła reprezentuje wyjątkowy jak na Słowację układ. Na południowej i północnej stronie prezbiterium znajdują się średniowieczne malowidła naścienne, które pochodzą z okresu około 1260 r. Postacie apostołów (jeden naprzeciwko drugiego) wskazują na rozmowę. Motywy malowideł można odnaleźć w inkunabułach z XII w.
W środku absydy znajdują się malowidła czterech świętych: św. Władysława, św. Emeryka, św. Stefana i św. Elżbiety. Powstały później niż malowidła apostołów. Na sklepieniu zachowały się fragmenty ze sceny Maiestas Domini – pierwotnie Chrystus z mandrolą.
Wewnątrz kościoła został odkryty niewielki fundament kazalnicy i 15 grobów ze szkieletami z XVII-XVIII w. Wszystkie ze względu na ponowny pochówek zostały uszkodzone. Na terenie kościoła, na południe od świątyni, została odkryta Kaplica Bożego Ciała z końca XIV i początku XV w. Do połowy XVI w. służyła jako kostnica. Wokół niej odkryto 80 grobów ze szkieletami, które datuje się od końca XII w. do końca XIX w. Wiele z nich znalazło się bezpośrednio pod fundamentami budowli na jej terenie, ale także od zewnętrznej strony fundamentów. W najstarszym grobie pochowano kobietę. Przy jednym z grobów znaleziono unikalny pierścień z brązu z łacińskim napisem składającym się z siedmiu liter I-O-A-C-I-V-E, których kształt odpowiada okresowi XII-XIII w. Napis może oznaczać skrót od Ioannes cives (obywatel Jan).
W grobach znaleziono wiele monet. Najstarsza jest moneta Karola Roberta z 1338 r. Znaleziono tu również monetę Ludwika I (1372-82), uszkodzoną monetę Ferdynanda II i cztery miedziane monety Franciszka Jozefa I. Najmłodsza znaleziona moneta pochodzi z 1899 r. Kościół jest ogrodzony kamiennym murem z bramą wejściową i okrągłą basztą. To narodowy zabytek kultury.

Źródło: Jozef Moravčík

Pamiątkę można zwiedzać
■ w czasie mszy.
zwiedzanie kościoła poza mszą należy ogłosić wcześniej uzgodnić z urzędem parafialnym, Parafia Żylina-miasto.
 
Położenie pamiątki na mapie: A5
Numer pamiątki na mapie: 14

Zobacz pamiątkę wirtualnie

Fotogaleria

Do ściągnięcia

TIK na Facebooku

SZUKAJ POŁĄCZENIA

Przez
Dodaj przejścia

ŽILINA VIRTUÁLNE

POČASIE

FOTOGALÉRIA