Dom Jančekovcov

Ulica Jána Reka nr 15

Dom z oryginalnym numerem opisowym 1134 został zbudowany w 1928 r. na rogu dzisiejszych ulic Jana Reki i Republiki przez nauczycielkę Elenę Jančekovą, żonę szefa kancelarii notarialnej miasta Żylina Gejzy Jančeka.

Stała się właścicielem pierwotnie miejskiej działki, na której nie było to tej pory zabudowań. Dzięki bogatemu źródłu wody Studnički, którego woda przepływała przez tę ziemię i nieopodal (na skrzyżowaniu dzisiejszych ulic Republiki i Kukučínova), przy ujściu do potoku Všivák, od początku XX wieku zbudowano miejskie naturalne lodowisko. Żylinscy miłośnicy sportów zalewali go zimą płynąca w pobliżu wodą. Jednak ten romantyczny okres, związany także i z bliskością miejsca, które było wyznaczone przez miasto na karuzele, zakończył od lat dwudziestych ubiegłego wieku okres zabudowy gruntów przez dwu - lub wielopiętrowe budynki. Odprowadzenie wody ze źródła oraz samego Všiváka w tej części było wykonane poprzez rurę zakrytą w ziemi. Od 1942 r. dominuje nowo wybudowany pięciokondygnacyjny centralny budynek administracji Spojených elektrární severozápadného Slovenska / Połączonych Elektrowni Północno-zachodniej Słowacji/.

Projekt budowlany wykonał Michał Maximilian Scheer, jeden z najlepszych architektów w Żylinie i na Słowacji. W Żylinie tworzył od 1925 r., a ponieważ w mieście rozwijał się w tym czasie przemysł budowlany, korzystano z jego funkcjonalistycznych projektów architektonicznych. Skupił się głównie na mieszkaniach, a zakres jego projektów obejmował propozycje od prostych mieszkań socjalnych poprzez miejskie mieszkania czynszowe do mieszkań w domach rodzinnych i willach. Od 1948 r. prowadził w Żylinie Wojwódzkie Studio Architektoniczne Czechosłowackich Zakładów Budowlanych - Stavoprojekt, aż do wymuszonego wyjazdu z Żyliny w 1952 r. Według jego projektów w ciągu dwudziestu siedmiu lat działalności w naszym mieście zbudowano ponad 40 budowli. Budowa dwupiętrowego budynku o wymiarach 22,5 x 14 metrów i sutereną mieszkalną pod całym domem rozpoczęła się po wydaniu pozwolenia na budowę w dniu 3 maja 1928 r. i zakończyła się 1 grudnia 1928 r. Budowę wykonała znana żylińska firma budowlana Fridricha Lampela i Jozefa Ciccutta. W piwnicy znajdowały się pomieszczenia handlowe z wejściem z dzisiejszego parku, była też przestrzeń mieszkalna dla dozorcy. Na pierwszym piętrze znajdowały się 2 apartamenty, każde z dwoma pokojami, na drugim piętrze jedno trzypokojowe i jedno dwupokojowe mieszkanie. Wszystkie apartamenty miały kuchnię i zaplecze sanitarne, a także pokój pokojówki, co zapewniało wyższy standard życia.

Jednakże rodzina Jančekovcov nie korzystała jednak z gotowego domu bezpośrednio, mieszkała na ulicy Moyzesowej, a później na Kalinčiakowej. Gotowy dom sprzedali Žigmundovi Neumanovi i jego żonie Anne Spitz w 1930 r. za 585 000 CZK. Mieszkali oni w Czadcy, a dom był również wynajmowany na cele mieszkaniowe i sklepy, które znajdowały się na pierwszym piętrze. W suterenie pozostało mieszkanie dozorcy i dodano pomieszczenia magazynowe. Od 1940 do 1945 r. dom został poddany tymczasowej administracji krajowej, a po 1945 r. został zwrócony pierwotnym właścicielom.

W 1964 r. firma Restauracje p. r. Żylina wynajęła część sutereny od spadkobierczyni właścicieli Marii Slamkovej na założenie gospody. Do jej pomieszczeń wchodziło się przez nowe wejście - zachowane do dziś - na granicy ulic Havlíčkova i 28 października. Gospoda czwartej kategorii, popularnie zwana Kominiarz / Kominár, miała cztery pomieszczenia - bar, dwie sale i jadalnię. Po zamknięciu restauracji zamknięto również gospodę, a jej pomieszczenia wykorzystano do sprzedaży akcesoriów komputerowych. Dziś znów mieści się tu gospoda.

W 1969 r. Zakład Maszyn Biurowych Praga/ Kancelárske stroje Praha/, regionalny zakład w Żylinie, zakupił budynek od właścicieli za 137 528 CZK i założył tam biura oraz sklepy. Część piwnicy była wykorzystywana jako magazyny i nadal działała tu karczma. Po 1970 roku Zakład Maszyn Biurowych na Słowacji zmienił nazwę na Datasystém, w 1993 roku został zlikwidowany, a budynek stał się własnością prywatną.

Źródło: Mgr. Peter Štanský a Milan Novák

Pamiątkę można zwiedzać
wnętrze
eksterier podczas zwiedzania organizowanego przez TIK miasta Żylina

Położenie pamiątki na mapie: C4

Fotogaleria

Do ściągnięcia

TIK na Facebooku

SZUKAJ POŁĄCZENIA

Przez
Dodaj przejścia

ŽILINA VIRTUÁLNE

ŽILINA VIRTUÁLNE

POČASIE

ŽILINA