Dom Emila Holzmanna

Ulica Jána Milca nr 9

Teren Závažia (Na Závaží) /Za Wagiem/, położony w pobliżu centrum miasta i jego głównego placu, stał się po 1910 roku po wprowadzeniu wody, kanalizacji i energii elektrycznej atrakcyjnym miejscem prowadzenia działalności gospodarczej, ale głównie mieszkania. W tym czasie była to cicha okolica o dogodnej lokalizacji w pobliżu dworca kolejowego. Był to z pewnością jeden z motywów dr praw Emila Holzmanna (1876 Turie - 1939 Žilina) osiedlenia się tutaj. W 1911 roku, jako 35-latek, postanowił stać się niezależnym i zbudować dom rodzinny dla siebie, swojej małżonki Valéri, z domu Kux (1884 - 1944) i dzieci - Pawła (1909 - 1944), Teodora (1905 - 1989) i Edity (1907). - 1972), która później wyszła za mąż za dr E. Weissbergera.

Dlatego dr Emil Holzmann kupił od miasta Żylina, działkę rolną Na Závaží (obecnie na rogu ulic Jána Milca i Vojtecha Tvrdego), za którą zapłacił 14 000 koron. Pozwolenie na budowę dwupiętrowego podpiwniczonego domu z mansardą zostało mu wydane przez miasto Żylina w dniu 6 czerwca 1911 r. Decyzja zatwierdzająca była wydana już 13. grudnia 1911. Plan budowy opracowała w maju 1911 firma projektowo - budowlana Július Grün i syn, która także zbudowała dom. W pierwszych dwóch dekadach XX wieku firma była największą firmą budowlaną w mieście, prowadziła własną produkcję cegieł na Rajeckiej drodze i wybudowała oprócz innych Hotel Remi - Polom w Żylinie, budynek węgierskiego sądu rejonowego i budynek węgierskiego kapitanatu pograniczników.

Zgodnie z projektami, w pierwszej podziemnej kondygnacji domu, oprócz piwnic i centralnego ogrzewania, znajdowało się jednopokojowe mieszkanie dozorcy. Na pierwszym piętrze znajdowało się pięciopokojowe mieszkanie z kompletnym wyposażeniem, a także pokój służącej i toaleta. Na drugim piętrze było biuro dr praw Emila Holzmanna, było też czteropokojowe mieszkanie ze wszystkimi udogodnieniami, a także pokój pokojówki z toaletą. Na trzecim piętrze znajdowała się mansarda, pralnia i suszarnia. W porównaniu z pierwotnymi planami balkon - zaprojektowany w środku prawej części domu - został przesunięty w lewo. Po śmierci dr Emila Holzmanna w 1939 roku dom przejęły jego dzieci w jednej trzeciej - Pavel Holzmann, Teodor Holzmann i Edita, po mężu Weisbergerova. Jednak wyjechała ona do Chin, a brat Teodor  do USA.
W latach 1941–1945 dom został poddany pod tymczasową administrację. Do października 1941 r. mieszkała tu, oprócz syna pierwotnego właściciela, Pavela Holzmanna, rodzina Sternów, rodzina Herzkovci i rodzina krawcowej Geraldini. Od października miał tu mieszkanie i biuro Ernst Žabkay, znany adwokat, a gabinet lekarski dr Viktor Šimko. We wrześniu 1944 r. dom został zajęty przez wojska niemieckie i węgierskie, a w maju 1945 r. przez wojska radzieckie, które wyrządziły, głównie w mieszkaniu dr Žabkaya znaczne szkody. Po wyzwoleniu krajowym administratorem został krewny właścicieli Ľudovít Jung. Jako jeden ze spadkobierców Pavela Holzmanna i jego matki Valérii zmarł w wyniku Holokaustu, dom odziedziczył Teodor Holzmann, który wówczas przebywał w USA.

Po 1961 r. budynek stał się siedzibą Katedry Matematyki na Wydziale Komunikacji i Ekonomiki Transportu i Łączności (PEDAS) oraz Wydziału Marksizmu-Leninizmu na Wyższej Szkoły Transportu w Żylinie. Po 1969 r. cały budynek był siedzibą Zakładu Marksizmu-Leninizmu. W 1990 roku do budynku wprowadziły się firmy bankowe i później firmy ubezpieczeniowe. Dom został zrekonstruowany i obecnie jest (rok 2015) siedzibą firmy ubezpieczeniowej.

Źródło: Mgr. Peter Štanský a Milan Novák

Pamiątkę można zwiedzać
wnętrze
eksterier podczas zwiedzania organizowanego przez TIK miasta Żylina

Położenie pamiątki na mapie: C4

Fotogaleria

Do ściągnięcia

TIK na Facebooku

SZUKAJ POŁĄCZENIA

Przez
Dodaj przejścia

ŽILINA VIRTUÁLNE

ŽILINA VIRTUÁLNE

POČASIE

ŽILINA