Dom Alexandra Kompánka

Plac A. Hlinki nr 3

W połowie lat dwudziestych ubiegłego wieku na terenie nowo utworzonego Placu Štefánika - dziś Andreja Hlinka, znani mieszkańcy Żyliny zaczęli budować trzypiętrowe domy. Wśród nich byli bracia lekarz Vojtech i dr praw Hugo Spanyolovci, dr praw Hoffmann i inni. W 1924 r. inż. Alexander Kompanek wraz z żoną Margitą, z domu Hoffmann zaczęli budować dom na działce, którą kupili za 6 613 CZK, częściowo od Spanyolych, a częściowo od miasta. 

Projekt dla Alexandra Kompánka, ówczesnego dyrektora Połączonych Elektrowni Północno-Zachodniej Słowacji (Spojené elektrárne severozápadného Slovenska), został opracowany przez budowniczego Ludvika Kanturka, który również zrealizował budowę od 15 października 1924 r. do 7 października 1925 r. W rzeczywistości dom został zbudowany z jednym dużym balkonem, sześcioma asymetrycznie rozmieszczonymi oknami na pierwszym i drugim piętrze oraz trzema na mieszkalnym strychu. W podniesionej suterenie, która nie była pomieszczeniem mieszkalnym nie było okien, służyła jedynie jako magazyn i pralnia. Pierwsze piętro składało się z dużej jadalni, holu, dwóch pokoi i kuchni, na drugim piętrze były dwie sypialnie, pokój gościnny i hol. Poddasze pierwotnie miało być tylko częściowo mieszkalne, z pokojem pokojówki, w rzeczywistości było to mieszkanie mansardowe. 

Inż. Alexander Kompánek (1889 Čadca - 1968 Bratysława), studiował na Uniwersytecie Technicznym w Budapeszcie, który ukończył jako inżynier budownictwa lądowego. Pracował w Żylinie jako doradca techniczny miasta w referacie budowlano-technicznym miasta. We wrześniu 1922 r. w Żylinie powstała spółka akcyjna Połączone Elektrownie Północno-Zachodniej Słowacji (Spojené elektrárne severozápadného Slovenska), został jej pierwszym dyrektorem. Kiedy został zastąpiony przez inż. Frantiska Reicha, inż. Kompánek powrócił do działalności na rzecz miasta jako szef referatu technicznego gdzie znacznie przyczynił się do jego budowy i poprawy infrastruktury. Setki domów, budynków użyteczności publicznej i dróg zostały zbudowane w Żylinie podczas jego działalności, których budowę nadzorował i kontrolował. Wyjechał do Bratysławy w 1942 r. i pełnił funkcję doradcy ministerialnego i wiceprzewodniczącego Najwyższego Trybunału Kontroli aż do emerytury w 1951 r. On i jego żona pozostali w Bratysławie do końca życia. 

Pomimo starań o upaństwowienie atrakcyjnego budynku na placu Hlinki pozostał on posiadaniu rodziny Kompánkov. W domu na pierwszym piętrze w oparciu o umowę najmu w latach 50. i 60. XX wieku znajdowały się magazyny Słowackiej Książki (Slovenskej knihy), Zakładowej Dyrekcji w Żylinie, na górze były mieszkania na wynajem. Jednak po śmierci Aleksandra Kompánka w 1968 r. dom został przejęty przez państwowe zakłady Drevoimpregna Żylina. W 1969 r. miała miejsce poważna przebudowa domu. W oparciu o projekt architektów Levickiego i Ovseníka, Regionalne Przedsiębiorstwo Budowlane Žilina przeprowadziło przebudowę powierzchni pierwszego piętra, podczas gdy oryginalne dwa pokoje i jadalnia stworzyły wspólną przestrzeń salonu wystawowego dla DREVEX Drevoindustrie Żylina. Za sklepem znajdował się pokój biurowy i magazyn. Dwa nowe 4-pokojowe mieszkania powstały na drugim piętrze i na poddaszu. Drewniane artykuły sportowe - narty i sanki, a także małe wyroby z drewna - drzwi, blaty kuchenne, profile Tatra, listwy i inne, zwłaszcza asortyment sportowy, były wystawiane i sprzedawane w sklepie. Na podwórzu znajdowały się garaże i magazyny, a także kwiaciarnia. W 1971 r. wprowadzono w domu ogrzewanie gazowe. 

Po 1990 r. Słowacki Bank Kredytowy przejął dom. Dom został kupiony przez prywatnego właściciela, a w 2006 r. ukończono rekonstrukcję tego budynku. W 2009 roku przeprowadzono rozbudowę pierwotnego domu, głównie na dziedziniec, zgodnie z projektami inż. arch. Vladimíra Krušinskiego we współpracy z zespołem architektów ONCE dla spółki ds. Nieruchomości (Realitné služby) RED®. Firma działa na rynku od 2004 r. i oferuje usługi w zakresie nieruchomości związane ze sprzedażą, zakupem i wynajmem nieruchomości dla mieszkańców Żyliny i jej okolic. Oferują również usługi prawne i usługi w zakresie zarządzania nieruchomościami.

Źródło: Mgr. Peter Štanský a Milan Novák

Pamiątkę można zwiedzać
wnętrze
eksterier podczas zwiedzania organizowanego przez TIK miasta Żylina

Położenie pamiątki na mapie: C4

Fotogaleria

Do ściągnięcia

TIK na Facebooku

SZUKAJ POŁĄCZENIA

Przez
Dodaj przejścia

ŽILINA VIRTUÁLNE

ŽILINA VIRTUÁLNE

POČASIE

ŽILINA